بررسي اثرات پرتوهای اجاق مايكروويو بر رفتار ، يادگيري و حافظه نوزاد

بررسي اثرات پرتوهای اجاق مايكروويو بر رفتار ، يادگيري و حافظه نوزاد

مايكروويوها بخشي از طيف الكترومغناطيسي هستند با فركانس بين  300 MHz تا  300 GHz اين تابش غيريونساز الكترومغناطيسي در سطح مولكولي جذب شده و آثارش را بصورت تغييراتي در انرژي ارتعاشي مولكول‌ها يا حرارت نشان مي‌دهد. شناخت و ارزيابي اثرات بيولوژيك مايكروويو پيچيده و بحث‌انگيز بوده ‌است. گزارش‌هاي علمي نشان مي‌دهند که قرار گرفتن در معرض پرتو مايكروويو مي‌تواند باعث ايجاد تغييرات رفتاري در انسان و حيوان‌هاي آزمايشگاهي بشود. اين تغييرها از اختلال در رفتار تا عجز و ناتواني متغير هستند. مطالعه‌ها بر روي انسان و جانوران نشان مي‌دهند كه ميدان‌هاي الكترومغناطيس بين 1/0 MHz تا 300 GHz مي‌توانند در فرآيندهاي ادراکي اختلال ايجاد كنند. چندين مطالعه نقص يادگيري فضايي را در جوندگاني كه در معرض پرتو امواج الكترومغناطيس قرار داشتند، معلوم نموده‌اند. اين تحقيق به‌گونه‌اي طرح شد که اثرهاي تابش اجاق ماكروفر بر روي رفتار، يادگيري و حافظه در رات‌هاي ويستار بررسي گردد. تعداد 30 رات باردار به پنج گروه شش‌تايي توزيع شدند. گروه اول بعنوان شاهد در معرض پرتو قرار نگرفتند. پنج گروه تيمار از روز هفتم تا شانزدهم دوره حاملگي با امواج مايكروويو پيوسته 2450 MHz و با توان‌هاي خروجي به‌ترتيب 180 و 360 وات و در زمانهاي به ترتيب 10، 20 و 30 ثانيه پرتودهي شدند. فعاليت حركتي رات‌هاي نوزاد در سن 65 روزگي با استفاده از دستگاه سنجش فعاليت به مدت 30 دقيقه بررسي شد. عوامل، جابجايي آهسته و تند، حركات تكراري آهسته و تند و هم‌چنين روي دوپا ايستادن آهسته و تند تعيين شدند. در سن 85 روزگي، يادگيري و حافظه هر رات از همه گروهها با استفاده از ماز شعاعي هشت بازويي به ‌مدت پنج هفته متوالي بررسي گرديد. عوامل، خطاي حافظه كوتاه مدت و بلند مدت، تعداد بازوي رفته، تعداد بازوي تكراري و مدت زمان انجام تكليف ماز تعيين شدند. نتايج رفتاري نشان داد پرتوهاي مايكروويو مي‌توانند دو نوع الگوي رفتاري جابجايي آهسته و روي‌دوپا ايستادن تند را بطور معني‌داري تحت تأثير قرار د هند. هيچ يك از عوامل بررسي شده وابسته به‌جنس نبودند. پرتودهي مايكروويو حافظه كوتاه مدت رات‌ها را كاهش داد، در حاليكه اثر معني‌داري روي حافظه بلند مدت نداشت. در مجموع نتايج نشان داد پرتودهي در دوران قبل از تولد مي تواند فرآيندهاي فعاليت حركتي، يادگيري و حافظه راتها را تغيير دهد

اشعه گاما چیست ؟

 

از تابشهای الکترو مغناطیسی و از جنس نور و اشعه ایکس هستند. این اشعه طول موجهایی کوتاهتر از طول موج نور و اشعه ایکس دارد و بر سلول های بینایی اثر مخرب میگذارد. اشعه گاما مانند تابشهای دیگر الکترو مغناطیسی با سرعت نفوذ منتشر میشوند . توانایی نفوذ این اشعه خیلی بیشتر از توانایی نفوذ اشعه بتا و اشعه آلفاست. اشعه گاما به هنگام فروپاشی هسته عناصر رادیو اکتیو به وجود می آید.. هسته رادیو اکتیو وقتی اشعه گاما تابش کند مقداری از انرژی خود را از دست میدهد ولی در ساختمان آن تغییری به وجود نمی آید. هر چه هسته رادیو اکتیو اشعه گاما با طول موج کمتر تابش کند انرزی تابشی آن بیشتر و توانایی نفوذ آن زیادتر میشود. مثلا اگر هسته ای ۵ میلیون الکترون ولت از دست بدهد، توانایی نفوذ اشعه آن به قدری زیاد است که از ورقه اهن به ضخامت ۲/۵ سانتیمتر، آبی به عمق ۲۳ سانتیمتر یا ورقه ای از سرب به قطر ۱۳ میلیمتر میتواند تنها جلو عبور نصف آن را بگیرد. به این ترتیب سرب بهترین وسیله برای جلوگیری از اشعه گاماست.

یونش

اشعه گاما اشعه هنگام عبور از مواد با اتمهای آن برخود میکند و گاه بر اثر این برخوردها ممکن است الکترونها از اتمهای این مواد جدا شوند و یون تولید کنند. این فرایند را یونیزاسیون ( یونش ) گویند.

گاما و سلامت

اشعه گاما هنگامی که از بدن بگذرد، در بافتها یونش میکنند. اشعه گاما اگر بیش از اندازه به بدن بتابد، ممکن است به سلول های بدن اسیب برساند. همیشه اشعه گاما از طریق آبی که می آشامیم یا هوایی که تنفس میکنیم، به ما می رسد اما چون مقدار آن بسیار ناچیز است، خطری برای ما ندارد.

گاما در پزشکی و صنعت

با اینکه اشعه گاما به میزان زیاد ممکن است برای بدن خطر ناک باشد، ولی گاه فایده بسیار دارد. از این اشعه میتوان برای درمان برخی بیماریهای سرطانی و نارحتیهای پوستی استفاده کرد. درمان به وسیله اشعه گاما را رادیوتراپی می نامند. در صنعت نیز از اشعه گاما که از رادیم و کبالت رادیو اکتیو با قدرت زیاد تابش میشوند، برای پیدا کردن حفره های ریز و شکستگیهای قطعات فلزی استفاده میکنند. دانشمندان اشعه گاما را برای نگهداری مواد غذایی و جوش دادن لاستیک نیز به کار برده اند.

از مهمترین کاربردهای دیگر پرتو گاما در پزشکی می‌توان به استریلیزاسیون تجهیزات پزشکی مانند سرنگ که قابل استریل شدن در دمای بالا نیستند٬ نام برد

چرا در هر ماه شاهد گرفت نيستيم؟

  چرا در هر ماه شاهد گرفت نيستيم؟

صفحة مداري ماه و زمين منطبق بر هم نيستند و به اندازه‌ي 2/5 درجه با يكديگر فاصله دارند. پس اين دو صفحه در  دو نقطه همديگر را قطع مي‌كنند كه در اصطلاح به گره‌هاي صعودي (زماني كه ماه در حال رفتن از جنوب دايرة‌البروج به شمال آن است) و نزولي (زماني كه ماه در حال رفتن از شمال دايرة‌البروج به جنوب آن است) مشهورند. در واقع اگر يكي از گره‌ها در ميان زمين و خورشيد و ماه نيز همزمان در پايان ماه قمري باشد، شاهد يك كسوف خواهيم بود. و همزمان اگر ماه در حالت بدر باشد در گرة مقابل شاهد يك خسوف خواهيم بود. قطر زاويه‌اي ماه و خورشيد در آسمان 5/0 درجه قوسي است و حال اگر صفحة مداري ماه بر صفحة مداري زمين منطبق بود يا زاويه‌اي كمتر از نيم‌درجه داشت، آنگاه ما هر ماه شاهد يك خسوف در وسط و يك كسوف در پايان ماه قمري بوديم.

 ولي اين گره‌ها به دليل حركت زمين به دور خورشيد جاي ثابتي در آسمان ندارند. در واقع ماه زماني‌كه در مدت 21222/27 (ماه گره‌اي) يك دور كامل به گرد مدار خود مي‌چرخد، در اين مدت خورشيد در آسمان زمين تقريباً به اندازه‌ي 30 درجه جابه‌جا شده است و ماه ناچار است كه دو روز ديگر وقت صرف كند تا به خورشيد برسد كه اين مدت به طور متوسط برابر 53056/29 (ماه هلالي) است. با توجه به اين مسأله، گره‌هاي ماه از ديد ناظرين بر روي زمين حركت قهقرايي (پس‌رونده) پيدا مي‌كنند و اين گره‌ها هر ماه حدود 30 درجه در آسمان به سمت غرب حركت مي‌كنند. به وضوح مشخص است كه در عرض گذشت شش ماه گره‌ها دوباره در امتداد زمين و خورشيد قرار مي‌گيرند و تنها كافي است كه ماه در نزديگي يكي از گره‌ها باشد تا حداقل يك كسوف و يك خسوف را شاهد باشيم.

  

 اين نظم در رخ دادن گرفتگي باعث به وجود‌آمدن دوره‌هاي منظمي در تكرار گرفتها مي‌شود. اين دوره‌ها ممكن است كوتاه و يا طولاني باشد. دوره‌هاي كوتاه مدت عبارتند از 1- دورة رشته‌اي و 2- دورة 47 ماه قمري. و دوره‌هاي بلند مدت عبارتند از: 1- دورة ساروس (Saros) و 2- دورة اينكس (Inex). اين دوره‌ها از نظم كوتاه و طولاني حاصل از حركت گره‌ها ايجاد مي‌شود

رادار

 

یک آنتن رادار دوربرد معروف به آلتیر (ALTAIR) برای ردیابی اشیاء فضایی، این رادار در آبسنگ کواجالین مستقر است.

رادار یک دستگاه رادیویی است که برای مشاهده اجسام و اندازه‌گیری برخی ویژگی‌های آنها به وسیله امواج الکترومغناطیسی به کار می‌رود. کاربرد اصلی رادار و محل پیدایش و رشد آن در صنایع نظامی و هوانوردی است و نقش اصلی یک سیستم راداری نظارت بر یک محدوده بزرگ و تشخیص اجسام متحرک، ردیابی اهداف و استخراج مشخصاتی مانند سرعت و ارتفاع و ... می‌باشد.

ویژگی‌ها

رادار با ارسال و دریافت امواج رادیویی کار می‌کند. اهدافی که رادار استخراج می‌کند، معمولاً اهداف فلزی هستند. ویژگی‌های رادار نسبت به دید چشمی:

  • برد زیاد
  • عدم وابستگی به وجود نور
  • عبور امواج از موانع
  • امکان اندازه گیری دقیق مشخصه‌هایی مانند فاصله، ارتفاع، سرعت

عملکرد

رادار ابتدا به مدت کوتاهی امواج خود را انتشار می‌دهد. سپس انتشار را قطع می‌کند و انتظار می‌کشد تا انعکاس را دریافت کند. در صورتی که مانعی مانند یک شیء پرنده در آسمان مقابل امواج قرار داشته‌باشد امواج ضعیف‌تری را بازتاب می‌دهند. حال اگر رادار مقداری از این امواج را دریافت کند می‌تواند با ضرب سرعت موج در مدت زمان دریافت موج فاصله شی‌ء را محاسبه کند.

محدوده دید رادار

فرستنده رادار مدت زمانی را به انتشار امواج اختصاص می‌دهد و بخش گیرنده رادار عمل نمی‌کند. اگر جسم مقابل رادار آنقدر نزدیک باشد که در همین مدت امواج بازتاب شده به آنتن رادار بر‌خورد کند رادار متوجه نخواهد شد. اگر جسم آنقدر دور باشد که دیگر امواج بازتابی آن بعد از مدت زمان دریافت به رادار برسد نیز رادار تشخیص نمی‌دهد.

انواع رادار از نظر ارسال موج : رادار پالسی وموج پیوسته

کاربردها

  • نظارت و رهگیری هواپیماها و موشکها
  • نظارت و رهگیری اهداف دریایی یا زمینی
  • نظارت و رهگیری اجرام فضایی
  • هواشناسی
  • اندازه گیری سرعت وسایل نقلیه
  • رادار دهانه ترکیبی برای تصویر دو-بعدی و سه-بعدی
  • پیداکردن مین در زمین
  • فرود(برای نمونه برای هواپیما) دقیق
  • عکسبرادری از کره‌های دیگر با رادار تصویری
  • پرهیز تصادم
  • پیدا کردن آب در مناطق شنزار و خشک
  • نظارت بر اهداف جنبنده در زمین
  • نظارت بر اهداف جنبنده در مناطق پردرخت
  • نقشه بردار

سونامی

 

پدیده ای که ما آن را سونامی (سو- نا- می ) مینامیم یک سری اواج اقیانوسی با طول بسیار بزرگ است که در وهله نخست در اثر زمین لرزه هایی ایجاد میشود که در زیر با نزدیکی بستر اقیانوس رخ میدهند. فورانهای آتشفشانهای زیردریایی و زمین لغزشها هم میتوانند سونامی ایجاد کنند. در اقیانوسهای عمیق اواج سونامی با سرعت بیش از 800 کیلومتر دز ساعت ( 500 مایل در ساعت ) و ارتفاع موج چند ده سانتیمتر ( 1 فوت ) یا کمتر در اقیانوس منتشر میشوند. امواج سونامی به واسطه طول زیادشان از در بین قله های موج از دیگر اواج اقیانوسی مشخص میشوند  که اغلب بیش از 100 کیلومتر ( 60 مایل) یا بیشتر هم میرسد و به واسطه زمان میان این قله ها که از 10 دقیقه تا 1 ساعت در تغییر است.

هنگامی که سونامی به  آبهای کم عمق ساحلی میرسد امواج کند و آهسته شده و آب میتواند به صورت دیواری به ارتفاع دهها متر ( 30 فوت) یا بیشتر تجمع یابد هنگامی که موج به سمت خشکی حرکت میکند در جایی که یک خلیج بندر یا مرداب نفوذ میکند این اثر تشدید میشود سونامی های  بزرگی شناخته شده که ارتفاع آنها به بیش از 30 متر (100 فوت ) میرسد. حتی سونامی با ارتفاع 6-3 متر هم میتواند بسیار مخرب باشد و سبب صدمات و تلفات زیادی شود.

سونامی ها برای جان  و مال ساکنین ساحل که در نزدیکی اقیانوس زندگی میکنند تهدیدی به شمار میروند . از سال 1990 بیش از 4000 نفر در اثر 10 سونامی مردند که بیش از 1000 نفر آنها در سونامی 1992 منطقه فلورس اندونزی و 2200 نفر در سونامی 1998 اپتایه گینه نو کشته شدند صدمات مالی آنها در ایالات متحده نزدیک 1 میلیون دلار بود اگر چه 80% سونامی ها در اقیانوس آرام رخ میدهند اما سونامی ها میتوانند خطوط ساحلی کشورهای نواحی دیگر در اقیانوس هند دریای مدیترانه منطقه کاربین و حتی اقیانوس اطلس را هم تهدید کنند .

تعیین عمق دریا

تعیین عمق دریا

همان طوری که از رادار در هواپیما استفاده میشود ومحل دقیق هواپیما وارتفاع ان از زمین وسرعت وجهت حرکت ان را درفضا مشخص میکنند به کمک ((سونار))بااستفاده از ماورای صوت نیز میتوان محل زیردریایی وفاصله ی انازسرعت وجهت حرکت ان را دردریامعلوم کرده جالب است بدانیم که رادارها وسونارها براساس مطالعه ای که بر روی خفاش صورت می گرفته طرح ریزی شده است.

در سونارها، امواج ماورای صوت به صورت امواج ناپیوسته در امتداد معین فرستاده می شود و چناچه مانعی در مسیر امواج موجود باشند امواج بازتاب می شوند و به وسیله ی گیرنده ها و آشکار سازها دریافت می گردند.

زمان بین انتشار موج و دریافت بازتابش آن را باساعتهای دقیق اندازه می گیرند و چون سرعت موج در هر محیط مشخص است فاصله ای که موج در این مدت پیموده محاسبه می شود و از روی آن فاصله مانع را معلوم می کنند.

سونارها را برای تعیین عمق دریاها (ژرفاسنجی) و فاصله کشتیها و زیر دریاییها و نیز سرعت آنها به کار می برند.

فرو صوت و فراصوت

 

اصواتی با بسامد‌های زیر به عنوان فرو صوت شناخته می‌شوند. در مقابل اصواتی با بسامد‌های بالاتر از به عنوان فراصوت نامیده می‌شوند. با این حال گوش انسان توان شنیدن چنین اصواتی را ندارد. برخی حیوانات توان شنیدن فروصوت و فراصوت را دارند.
کرگدن‌ها با اصواتی به بسامد با یکدیگر صحبت می‌کنند.
در حالی که خفّاش‌ها با اصوات شکار خود را شناسایی و جهت یابی می‌کنند.
در تصویر زیر محدوده بسامد صدای انسان، موش، خفّاش، فیل، پروانه و زلزله آمده‌است.
بسامد یک ویژگی فیزیکی صوت است زیرا به‌کمک لوازم الکترونیکی می‌توان آن را اندازه گرفت. در مقابل، بسامد در گوش ما به عنوان یک اثر کیفی است به طوری که با آن زیر و یا بمی صدا را تشخیص می‌دهیم. یک صدای خالص با بسامد کم به عنوان صدای بم و صدای دیگر با بسامد زیاد به عنوان صدای زیر شنیده می‌شود.
پیانو معمولاً صدای زیر درست می‌کند در حالی که طبل صدای بم تولید می‌کند.
چه حيواناتي قادر به شنيدن امواج فراصوت و فروصوتهستند؟حيوانات از از صوتها چه استفاده هايي مي كنند؟فرو صوت : برخي حيوانات نيزاز قبيل فيلها ؛ نهنگها ،دلفين‌ها و خفاش‌ها از اين اصوات براي برقراري ارتباطاتراه دور استفاده مي کنند. فراصوتهاموشها : وقتى حرف آواز خواندنبه ميان مى آيد معمولاً آواز پرندگان، نهنگ ها و آدم ها بيش از همه جلب توجه مىكند. اما پژوهش جديدى نشان مى دهد كه موش ها را هم بايستى در همان حد و اندازه هابه اين فهرست افزود. اكنون مدتى است كه پژوهشگران مى دانند موش هاى نر هنگامى كه بانشانه هايى از موش هاى ماده در نزديكى خود مواجه مى شوند، آواهاى فراصوتى از خود سرمى دهند.تيموتى هولى ( Holy. T) زيست شناس و زونگ شنگ گيو (.Guo Z) برنامه سازكامپيوترى، هر دو از دانشگاه پزشكى دانشگاه واشينگتن در سنت لوئيس، براى نخستين باراين آوازها را با جزئياتشان مورد بررسى قرار دادند و موفق به كشف شگفت انگيزىشدند.اگرچه آوازهاى فراصوت موش ها براى گوش انسان قابل شنيدن نيست اما اينپژوهشگران با ضبط و سپس پائين آوردن ارتفاع صوت آواها تا چندين اكتاو توانستندپيچيدگى واقعى آنها را بشنوند.اين آواها از دو ويژگى مهم آوازها برخوردارند كهعبارتند از انواع چندگانه سيلاب ها و يك الگوى زمانمند منظم. علاوه بر اين هر موشآوازهاى مخصوص به خود دارد كه در مقايسه با آواهاى ساده حشرات و دوزيستان بسيارپيچيده ترند. اكنون فقط اين مانده كه ببينيم آيا اين آواها براى برقرارى ارتباط بينموش ها به كار گرفته مى شود يا خير. مطالب تکميلي از صوت و قدرت شنواييانسانها: محدوده فركانس قابل شنيدن براي انسان 20 تا 20000 هرتز ميباشد. محدوده فركانس گفتاري نيز مابين 300 تا 4000 هرتز است. اما گوش انسان نسبت به اصواتبا فركانسهاي 1000 تا 4000 هرتز حساسيت بيشتري دارد. به فركانس صوتي پايين تر از 20هرتز فروصوت و به فركانس هاي صوتي بالاتر از 20 هزارهرتز فراصوت اطلاق ميگردد. بااينكه فراصوت و فروصوت توسط انسان قابل شنيدن نميباشند، اما فردي كه در معرض آنهاقرار ميگيرد دچار احساس سرگيجه، تهوع و سردرد ميگردد. اصوات به انواع دايمي وپيوسته (بلندي ثابت است مثل صداي سيستم تهويه هوا)، نوساني (بلندي و يا فركانسمتغييراست مثل آژير)، منقطع (مثل زنگ تلفن) و انفجاري (مثل شليك گلوله) تقسيم بنديميگردند. سرعت صوت در هوا 345 متر در ثانيه، در آب 1500 متر در ثانيه و در فلزات 5000 متر در ثانيه ميباشد. سرعت صوت در هواي خشك از طريق فرمول V=331+0.6T محاسبهميگردد، كه در آن T حرارت به سانتي گراد ميباشد. هر قدر رطوبت هوا بيشتر باشد سرعتصوت نيز بيشتر است. كاهش قدرت شنوايي با عدم توانايي در تشخيص فركانسهاي بالا(صدايزنان و كودكان) آغاز ميشود. همچنين اين عارضه باعث نامفهوم گشتن اصوات نيز ميگردد. به همين خاطر چنانچه فركانسهاي بالا شنيده هم گردند، باز فرد ممكن است قادر به دركصحيح آنها نباشد. شدت و بلندي صدا با مقياس دسي بل(DECIBEL) اندازه گيريميشود. شدت صوت به بزرگي نوسانات در فشارهوا كه توسط امواج صوتي ايجاد ميگردند،اطلاق ميگردد. پايين ترين حد آن 0 دسي بل است كه آستانه شنوايي ناميده ميگردد. مقياس دسي بل لگاريتمي ميباشد. بطوري كه با افزايش هر 10 دسي بل، شدت سر و صدا 10برابر ميگردد. ادراك بلندي صدا نيز در انسان لگاريتمي است بطوري كه به ازاي هر 10دسي بل افزايش شدت، ادراك بلندي صدا نيز دو برابر ميگردد. بنابراين شدت 80 دسي بليك ميليون بار شديد تر از 20 دسي بل بوده و 64 بار بلندتر ميباشد. درغياب هرگونه شيبازتابنده، سطح موثر دسي بل به ميزان 6 دسي بل به ازاي 2 برابر شدن فاصله، كاهش مييابد. براي مثال شدت صداي 100 دسي بل در فاصله 10 متري، در فاصله 20 متري به 94 دسيبل و در فاصله 40 متري به 88 دسي بل كاهش مي يابد. به ازاي هر 3 دسي بل افزايش شدتصوت، ميزان فشاري كه به پرده صماخ گوش وارد ميشود، 2 برابر ميگردد. دو فاكتور شدتصوت و طول مدت قرارگيري در معرض منبع صدا در آسيب به شنوايي انسان موثر ميباشند. شدت صوت به ازاي دو برابر شدن فاصله از منبع صوت به ميزان 6 دسي بل كاهش مييايد.

گستره اشعه فرابنفش

گستره اشعه فرابنفش

اشعه فرابنفش بین طول موجهای 0.0144 میکرومتر و 0.39 میکرومتر است. اشعه فرابنفش را به سه منطقه تقسیم می‌کنند:

  • ماورا بنفش با طول موج بلند یا ماورا بنفش A : این اشعه بین طول موجهای 0.39 و 0.315 میکرومتر قرار دارد. نسبت این اشعه در نور آفتاب ، قوس الکتریکی زغال و چراغهای الکتریکی معمولی زیاد است.
  • ماورا بنفش با طول موج متوسط یا ماورا بنفش B : این اشعه بین طول موجهای 0.315 و 0.28 میکرومتر است. این اشعه در نور چراغ بخار جیوه و قوسهای الکتریکی با الکترودهای فلزی وجود دارد، تاثیر آنها در پوست شدید است.
  • ماورا بنفش با طول موج کوتاه یا ماورا بنفش C : این اشعه شامل طول موجهای کوتاهتر از 0.28 میکرومتر است و فقط در قوس الکتریکی جیوه وجود دارد.

جذب اشعه فرابنفش

  • از شیشه معمولی فقط اشعه فرابنفش A عبور می‌کند. در صنعت شیشه‌هایی با ترکیبات مخصوص می‌سازند که طول موج 0.26 یعنی ماورا بنفش B و A و قسمتی از C را نیز عبور دهد.
  • شفافیت کوارتز خیلی بیشتر از شیشه است و فقط طول موجهای کوتاهتر از 0.18 میکرومتر در آن جذب می‌شود. به همین سبب حبابهای چراغهای مولد اشعه فرابنفش را از کوارتز تهیه می‌کنند.
  • آب خالص برای اشعه فرابنفش ، شفاف‌ترین مایعات است و طبقات نازک آن امواج بلندتر از 0.2 میکرومتر را از خود عبور می‌دهند.
  • گازها معمولا برای اشعه فرابنفش ، شفاف هستند و طول موجهای بلندتر از 0.18 میکرومتر از لایه‌های نازک هوا بخوبی عبور می‌کنند.

منابع اشعه فرابنفش خیلی زیاد است. تعدادی از آنها عبارتند از:

قوس الکتریکی زغال

نسبت اشعه فرابنفش در قوس الکتریکی زغال د.

چراغهای بخار جیوه

مهمترین و متداولترین منابع اشعه فرابنفش چراغهای بخار جیوه هستند که با مصرف کم نیروی الکتریکی ، مقدار زیادی اشعه فرابنفش تولید می‌کنند. قسمت اساسی لامپ از لوله‌ای از جنس کوارتز ساخته شده است که در دو طرف آن دارای دو مخزن جیوه است.

 

کاربرد اشعه فرابنفش

  1. برای ضد عفونی کردن آبها
  2. تحریک پذیری شدید روی اعضای حسی سطحی
  3. تخریب نسوج
  4. تخریب باکتریها

ماه گرفتگی

ماه گرفتگی

پدیده ماه گرفتگی وقتی رخ می دهد که ماه, در حال بدر, نزدیک یکی از گره های صعودی یا نزولی خود باشد. در این حال ماه باید از سایه زمین عبور نماید و قهرا از نور خورشید محروم می ماند. در واقع زمین همواره پشت خود یک سایه مخروطی شکل درست می کند, ولی از آنجا که ماه معمولا با اختلاف زاویه ای بین حدود 5+ و 5- درجه از کنار سایه می گذرد, بطور معمول پدیده گرفتگی پیش نمی آید. ولی در حالیکه ماه بدر, از نزدیکی دایره البروج بگذرد, یعنی در نزدیکی یکی از گره های مدارش باشد, سایه زمین بر ماه می افتد و خسوف پدید می آید. شکل زیر وقوع یک ماه گرفتگی را نشان می دهد.

مخروط تمام سایه از تمام شعاع های خورشید محروم است اما مخروط نیمسایه برخی از شعاع های خورشید را دریافت میکند, ولی چون از بخش دیگری محروم است, تیره رنگ جلوه می نماید. گاهی ماه فقط از ناحیه نیم سایه عبور می کند, در این صورت به اصطلاح خسوف نیمسایه ای اتفاق افتاده است. در موارد عبور ماه از تمام سایه اگر تمام قرص از محدوده تمام سایه عبور کند, خسوف کلی رخ داده و گرنه خسوف جزیی است. خسوف نیم سایه ای در بیشتر موارد از زمین قابل تشخیص نیست, فقط در صورتیکه بیش از 7/0 قرص ماه در نیمسایه قرار بگیرد1 , این نوع خسوف قابل تشخیص است و ظاهرا نماز آیات نیز در این مورد واجب می شود, اگرچه منجمان بطور کلی از محاسبه و اعلام خسوف نیمسایه احتراز می نمایند!
در خسوف کلی, قرص ماه بصورت کامل نامریی نمی شود, بلکه بخاطر شکست نور خورشید در جو زمین, بطور غیر مستقیم قدری از شعاع های خورشید به ماه می رسد. از آنجا که جو زمین نور آبی را بیشتر از نور قرمز جذب می کند, نور منعکس شده به ماه, به رنگ قرمز مسی در می آید.
پدیده خسوف, یک پدیده غیر وابسته به موقعیت ناظر است. به این معنی که هر ناظری در زمان خسوف, اگر بتواند ماه را ببیند, می تواند خسوف را ملاحظه نماید. بنابراین خسوف برای همه نیم کره ای که به طرف ماه قرار گرفته, به یک شکل و در یک زمان قابل رؤیت است.

 
 
خورشید گرفتگی

اگر زمین در سایه مخروطی شکل ماه قرار بگیرد, پدیده خورشید گرفتگی پیش می آید. این پدیده وقتی اتفاق می افتد که ماه در نزدیکی حالت مقارنه, در حوالی یکی از گره هایش باشد. از آنجا که ماه معمولا با اختلافی بین 5+ و 5- درجه از دایره البروج قرار دارد, این پدیده به ندرت اتفاق می افتد. شکل زیر یک خورشید گرفتگی را ترسیم می نماید.

با توجه به شکل, مشخص می شود که خورشید گرفتگی کلی فقط در ناحیه بسیار کوچکی از زمین قابل رؤیت است ولی در نواحی بیشتری خورشید گرفتگی جزیی مشاهده می شود. از آنجاکه ماه در مدار خود با سرعتی در حدود یک کیلومتر در ثانیه حرکت می کند و زمین نیز, هم جهت با سایه با سرعت 5/0 کیلومتر بر ثانیه در دایره استوا دارای حرکت وضعی است, خورشید گرفتگی با سرعتی حدود 5/0 (= 5/0- 1) کیلومتر در ثانیه از شرق به غرب, در حرکت است. بنابراین نواحی مختلفی از کره زمین می توانند, خورشید گرفتگی را با تفاوت زمانی اندکی مشاهده نمایند.
چناچه قبلا گفته شد, مدار حرکت زمین به گرد خورشید و مدار ماه به دور زمین, بیضی شکلند. بنابراین قطر قرص مریی خورشید و ماه از روی زمین, در حال تغییر است. اگر خورشید گرفتگی کلی در صورتی پیش بیاید که قطر قرص ماه بزرگتر از قطر خورشید باشد, خورشید گرفتگی کلی مشاهده می شود. در صورتیکه قطر ماه کوچکتر از قطر خورشید باشد, و ماه نتواند تمام قرص خورشید را بپوشاند, حلقه ای از خورشید, حتی در حد اکثر گرفتگی, قابل رؤیت است. این حالت را خورشید گرفتگی حلقوی می نامند.
برخلاف خسوف , کسوف پدیده ای وابسته به موقعیت ناظر است. یعنی در هر ناحیه از کره زمین که روز باشد, گرفتگی به شکلی متفاوت با نواحی دیگر رؤیت می شود. در مرکز گرفتگی, کسوف کلی دیده می شود, در نواحی شمالی, بخش پایینی خورشید و در نواحی جنوبی بخش بالایی خورشید, گرفته می شود و بالاخره برخی نواحی اصلا گرفتگی را رؤیت نمی کنند. از اینرو محاسبه خورشید گرفتگی بسیار دشوارتر از ماه گرفتگی است و اگر سیستمی قادر به محاسبه دقیق خورشید گرفتگی در هر محلی باشد, و بتواند در حد ثانیه خورشید گرفتگی را محاسبه نماید, از دقت بسیار بالایی در محاسبات مواضع ماه و خورشید برخوردار است.
خورشید گرفتگی کلی یکی از زیباترین پدیده های طبیعی است. این پدیده حداکثر حدود 5/7 دقیقه طول می کشد. بخاطر استتار کامل قرص خورشید توسط ماه, آسمان در میان روز تاریک می شود و ستارگان قابل رؤیت می شوند. در این زمان حلقه ای الماسی رنگ از نور به گرد خورشید دیده می شود که از زیبایی مبهوت کننده ای برخوردار است. با حرکت مجدد ماه, رفته رفته قرص خورشید باز می شود و به حالت عادی باز می گردد.  

قوانین گرفتگی ها

در اینجا خلاصه ای از مهمترین قوانین نجومی پدیده گرفتگی آورده شده است:
1- زمان ماه گرفتگی فقط در ماه کامل و خورشید گرفتگی در هنگام ماه نو قرار دارد. روایاتی که گرفتن خورشید در وسط و گرفتن ماه در آخر ماه را بیان می نماید, ناظر به ایجاد حالت غیر متعارف در آسمان است.
2- تعداد خورشید گرفتگی ها در هر سال حداقل 2 و حداکثر 5 و ماه گرفتگی ها هر سال حداکثر 3 مورد است. بیشترین رقم مجموع گرفتگی ها در یک سال اعم از ماه گرفتگی و خورشید گرفتگی در یک سال عدد 7 است.
3- گرفتگی ها اغلب به صورت زوجی یا سه تایی, خورشید گرفتگی - ماه گرفتگی - خورشید گرفتگی رخ می دهند. ماه گرفتگی همیشه دو هفته قبل یا بعد از یک خورشید گرفتگی صورت می گیرد.
4- الگوی گرفتگی ها در یک دوره 18 سال و 11 روز و 8 ساعته به نام سیکل ساروس دوباره تکرار می شوند. این الگو بطور دقیق تکرار نمی شود.
5- در یک ماه گرفتگی مدت زمان مرحله کلی حداکثر 1 ساعت و 40 دقیقه و مرحله تمام سایه ای یعنی جزیی- کلی- جزیی حداکثر 3 ساعت و 40 دقیقه به طول می انجامد. حداکثر مدت خورشید گرفتگی کلی (در استوا) 7 دقیقه و 40 ثانیه و برای گرفتگی حلقوی 12 دقیقه و 24 ثانیه می باشد.1
6- ماه گرفتگی در هر نقطه از کره زمین که مشاهده شود به یک شکل و در یک زمان مشاهده می شود ولی شکل یک خورشید گرفتگی و زمان رؤیت آن, بستگی به موقعیت ناظر روی کره زمین دارد.  


مختصری از امواج رادیویی و تقسیم بندی باندها و فرکانس‌ها

 

امروزه و در عصر پیشرفت تکنولوژی، کاربرد و استفاده از طیف‌های فرکانسی و امواج رادیویی در حال گسترش روزافزون است. مهم‌ترین مزیت این فناوری کاهش حجم اتصالات و وسایل رابط همچون سیم‌ها و کابل‌ها هستند که در نتیجه موجب کاهش چشم‌گیر هزینه‌ها می‌گردند. به طوری که روابط بدون سیم جایگزین مطمئن آنها می‌شوند.

ارتباطات به وسیله امواج رادیویی، برپایه قوانین فیزیک و انرژی امواج الکترومغناطیسی استوار است. بدین منظور برخی مفاهیم اولیه مربوط به این موضوع را به اجمال از نظر می‌گذرانیم.

* همه ما تاکنون عباراتی نظیر UHF, VHF, AM, FM و ... را شنیده‌ایم. فضای اطراف ما آکنده از امواج رادیویی است که در تمام جهات در حال انتشار و عبور و مرور می‌باشند. اصولا یک موج رادیویی یک موج الکترومغناطیسی می‌باشد که معمولا توسط آنتن منتشر می‌گردد. امواج رادیویی دارای فرکانس‌های مختلفی هستند، که برحسب کاربری مطابق با استانداردهایی تقسیم‌بندی شده‌اند. در آمریکا FCC کمیته ملی ارتباطات مسئولیت مدیریت و تصمیم‌گیری در مورد تخصیص طیف‌های فرکانسی و صدور مجوز و یا تعیین استانداردها را برعهده دارد.

امواج رادیویی در هوا با سرعتی نزدیک به سرعت نور انتقال می‌یابند. این امر یکی از مهم‌ترین مزایای این فناوری می‌باشد که نقش بسزایی در تسریع ارتباط به عهده دارد.

واحد اندازه ‌گیری فرکانس رادیویی hertz "هرتز" یا "سیکل بر ثانیه" است و برای فرکانس‌های بزرگ‌تر، جهت خواندن و نوشتن از عباراتی مانند khz "کیلوهرتز"، mhz "مگا هرتز" و ... استفاده می‌شود. در جدول  تقسیم بندی فرکانس‌ها برحسب واحد آمده است.

امواج رادیویی دارای فرکانس‌ها و باندهای مختلفی هستنتد، به وسیله یک گیرنده مخصوص رادیویی شما می‌توانید، امواج مربوط به همان گیرنده را دریافت نمایید. برای مثال زمانی که شما مشغول گوش دادن به یک ایستگاه رادیویی هستید، گوینده فرکانس 91.5mhz و باند FM را اعلام می‌کند. رادیوی FM شما تنها می‌تواند گستره فرکانسی تخصیص یافته مربوط به خود را دریافت نماید.

Wavelength یا طول موج یک سیگنال الکترومغناطیسی با فرکانس یا بسامد آن رابطه معکوس دارد، بدین معنی که بالاترین فرکانس کوتاه ‌ترین طول موج را دارا می‌باشد. در کل سیگنال‌های با طول موج‌های بلند تر مسافت بیشتری را می‌پیمایند و از قابلیت نفوذ بهتری در میان اجسام در برابر سیگنال‌های دارای طول موج کوتاه برخوردارند.

مخفف باندها

گستره فرکانس

تقسیمات

نمادها

b.mam

30KHZ-3

امواج۱۰ هزارمتری

VLF

b.km

300khz-30

امواج کیلومتری

LF

b.hm

3000khz-300

امواج هکتامتری

FM

b.dam

30mhz-3

امواج دکامتری

HF

b.m

300MHz-30

امواج متری

VHF

b.dm

3000MHz-300

امواج دسیمتری

UHF

b.cm

30GHz-3

امواج سانتیمتری

SHF

b.mm

300GHz-30

امواج میلیمتری

EHF

 

3000GHz-300

امواج دسیمیلیمتر

 

 

آیا می دانستید ؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

 

آیا می دانستید که مرغ با شنیدن صدای موسیقی بزرگترین تخم را می گذارد؟

آیا می دانستید که جگر تنها عضو داخلی بدن است که اگر با عمل جراحی قسمتی از آن بر داشته شود دوباره رشد می کند؟

آیا می دانستید که حلزون ها می توانند 3 سال متوالی بخوابند؟

آیا می دانستید در شیلی صحرایی وجود دارد که هزاران سال است در آن باران نباریده است؟

آیا می دانستید که قرنیه چشم تنها قسمت بدن است که خون ندارد؟
ادامه نوشته

سلام ما به محرم، به غصه و غم مهدی

سلام ما به محرم، به غصه و غم مهدی

به چشم کاسه خون و به شال ماتم مهدی

سلام ما به محرم، به شور و حال و عیانش

سلام ما به حسین و به اشک سینه زنانش . . .

.

.

.

دلم دریاچه ی غم شد دوباره / قد آیینه ها خم شد دوباره

صدای سنج و دمام اومد از دور / بخون ای دل محرم شد دوباره . . .

ادامه نوشته

فیزیک و آزمایشگاه اول متوسطه

بهترین نمونه سوالات از تمامی فصل های کتاب

فیزیک و آزمایشگاه اول متوسطه


1- انرژی چیست؟

  توانایی انجام کار را انرژی میگوییم.

2- انرژی شیمیایی چیست؟

انرژی نهفته در مواد غذایی و سوختها را که با تغییرات شیمیایی آزاد میشود انرژی شیمیایی میگوییم

3-واحد های داده شده به چه معنا هستند؟

الف )  KJ/ g         واحد اندازه گیری انرژی موجود در مواد غذایی بر حسب کیلو ژول است و بیان میکند که در هر گرم از این ماده چند کیلو ژول انرژی شیمیایی وجود دارد

ب)  KJ / min    واحد اندازه گیری انرژی مصرف شده در فعالیتهای مختلف است و بیان میکند که در یک دقیقه انجام دادن این فعالیت چقدر انرژی بر حسب کیلو ژول مصرف شده است.

4-منظور از آهنگ مصرف انرژی چیست؟و به آن چه نام دیگری اطلاق میشود؟

ادامه نوشته

بار و جریان الکتریکی

 

بار و جریان الکتریکی

 

بار الكتريكي

 انسان از زمانهاي دور با پديده هايي مشابه آنچه شما ديديد آشنا بوده است. بررسي اين پديده ها براي درك علت آنها باعث پيشرفت دانش و فناوري بسيار گسترده اي در اين زمينه شده است.

به اين مبحث از دانش، الكتريسيته گفته مي شود. واژه الكتريسيته از نام يوناني «الكترون» به معناي «كهربا» گرفته شده است.

وقتي ميله اي پلاستيكي را با پارچه پشمي مالش مي دهيم، به علت مالش ميله به پارچه، در ميله تغييري ايجاد مي شود و ميله خاصيت جديدي را پيدا مي كند. از اين رو تكه هاي كوچك كاغذ را جذب  مي كند. در اين صورت مي گوييم ميله داراي بار الكتريكي شده است. در واقع مالش سبب ايجاد بار الكتريكي در اجسام مي شود.

 نيرويي كه اجسام داراي بار به يكديگر وارد مي كنند، نيروي الكتريكي مي ناميم.

ادامه نوشته

عاشورا و قیام امام حسین عليه السلام

عاشورا و قیام امام حسین عليه السلام

محرم ماه خون,ماه اشک زينب,ماه گريه سنگ,دیدن خون و سرانجام پیروزی خون بر شمشیر

فلسفه عاشورا


شك نیست كه برگزاری مراسم عزاداری، بستری ارزشمند برای ارتقای دانش و بینش عمومی در مورد نهضت عاشورا و اهداف والای امام حسین(ع) است، این مهم محقق نمی شود مگر با بهره گیری از سخنرانان آگاه و مطلع كه توانایی تبیین دقیق و صحیح فلسفه قیام عاشورا را داشته و روحیه ایثار و همبستگی ملی را به شایستگی تقویت كنند.
هر انسان متدین، ولایت مدار و عاشورا شناسی باید در شرایطی كه آسیب های متفاوتی به مجالس عزاداری راه یافته، نگران

ادامه نوشته

چرا امام حسین علیه السلام قیام کرد؟ به این سوال به سه شیوه می توان پاسخ داد

چرا امام حسین علیه السلام قیام کرد؟ به این سوال به سه شیوه می توان پاسخ داد:

1-
یکی اینکه بگوئیم قیام امام حسین علیه السلام یک قیام عادی و معمولی بود و العیاذ بالله برای هدف شخصی و منفعت شخصی بود. این تفسیری است که نه یک نفر مسلمان به آن راضی می‏شود و نه واقعیات و مسلمات تاریخ آن را تصدیق می‏کند.

2-
تفسیر دوم همان است که در ذهن بسیاری از عوام الناس وارد شده که امام‏ حسین کشته شد و شهید شد برای اینکه گناه امت بخشیده شود. شهادت آن‏ حضرت به عنوان کفاره گناهان امت واقع شد، نظیر همان عقیده‏ای که‏ مسیحیان درباره حضرت عیسی علیه السلام پیدا کردند که عیسی به دار رفت برای اینکه‏ فدای گناهان امت بشود. یعنی گناه اثر دارد و در آخرت دامنگیر انسان‏ می‏شود، امام حسین شهید شد که اثر گناهان را در قیامت خنثی کند و به‏ مردم از این جهت آزادی بدهد

ادامه نوشته

مجموعه حدیث  

مجموعه حدیث  

حدیث 84

امام جعفر صادق دربارۀ‌ حديث « مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقيانِ بَيْنَهُما بَرْزَخٌ لا يَبْتَغيان » مي فرمايند:‌ « عَليٌ وَ فاطِمَةٌ (ع) بَحْرانِ مِنَ الْعِلْمِ عَميقانِ لا يَبغي اَحَدُهُما عَلي صاحِبِهِ »‌ و درمورد اين قسمت : « يَخْرُجُ مِنْهُمُا اللُّؤلؤُ  وَ الْمَرْجانُ » مي فرمايند: « الحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ (ع) » .

ادامه نوشته

مجموعه حدیث  ..2

حدیث 60
عَنْ اَبي عَبداللهِ عليه السلام قالَ : « قالَ عليٌ عَلَيهِ السَّلام لِلْحُسَيْنِ عليه السلام : يا اباعَبداللهِ اُسْوَهٌ اَنْتَ قَدْماً . فقالَ :‌ جُعِلْتُ فِداكَ ما حالي ؟‌ قال :‌عَلِمْتَ ما جَهِلوا وَسَيِنَتْفَعُ عالِمٌ بِما عَلِمَ . يا بَني اسْمَعْ وَ ابْصِرْ مِنْ قَبْلِ اَنْ يَاْتيكَ فَوَالّذي نَفْسي بِيَدِهِ لَيَسْفَكَنَّ بَنوُ اُميهٍ دَمَكَ ثُمَّ لايُزيلونَكَ عَن دينِكَ وَ لا يَنْسونَكَ ذِكْرَ رَبَّكَ . فَقال الْحُسينُ عليه السلام : وَ الّذي نَفْسي بِيَدَه حَسْبي اَقْرَرْتُ بِما اَنْزَلَ اللهُ وَ اَصَدُّقَ قَوْلَ نَبيّ اللهِ وَ لا اُكَذُّبُ قَوْلَ اَبي»
امام صادق عليه السلام فرمود:‌ « علي عليه السلام به حسين عليه السلام فرمود: ای اباعبدالله تو از پيش اسوه مردم بوده ای . [ حسين عليه السلام ] عرض كرد : فدايت شوم حال من چگونه است ؟‌ فرمود:‌ دانشی داری كه ايشان بدان نادان اند و زود است كه دانشمند از دانش خود بهره جويند. ای فرزندم گوش فردار و بينا باش قبل از آنكه [ واقعه ای] تو را دريابد . قسم به آن كه جانم در دست اوست بنی اميه خون تو را می ريزند، اما نمی توانند تو را از آئينت برگردانند و از ياد پروردگارت غافل سازند . حسين عليه السلام فرمود:‌ قسم به آن كه جانم در دست اوست كافی است . من بدانچه خدا فرود آورده است اقرار كردم و سخن پيامبر را دروغ نمی شمارم . »

كامل الزيارات / 72

حدیث 59
روايت شده است كه :‌ « مردی از انصار نزد حسين عليه السلام آمد و درخواست رفع نيازی كرد. آن حضرت گفت [ يا اخَا الْاَنْصارِ صُنْ وَجْهَكَ عَنْ بِذْلَهً لِلْمَسْاَلَهِ وَ ارْفَعْ حاجَتَكَ في رُقْعَةٍٍ وَ اْتِ بِها سَاُسِرُّكَ انشاءالله «‌ ای برادر انصاری ! آبرويت را از درخواست نگاهدار درخواست خود را در رقعه ای نوشته و آن را بياور به خواست خدا تو را شاد می سازم . مرد انصاری نوشت :‌ ای اباعبدالله من به فلانی پانصد دينار بدهكارم و [ درپرداخت آن ] به من اصرار می ورزد

ادامه نوشته

مجموعه حدیث  ...3

حدیث 40
موارد صبر
امام حسین (ع): در مواردی که حقْ تو را ملزم می سازد ، بر آنچه نمی پسندی ، شکيبا باش و در مواردی که هوای نفس تو را فرا می خواند، از آنچه که به ناحق است و دوست ميداری ، خود را نگه دار .

 

حدیث 39
بدترين اوصاف زمامداران
امام حسین (ع): بدترين اوصاف زمامداران، ترس از دشمنان و بی رحمی بر ناتوانان و خودداری هنگام بخشش است .

 

حدیث 38

ادامه نوشته

عاشورا در نگاه دیگران

عاشورا در نگاه اهل سنّت

 

معاونت پژوهشی مدرسهء عالی امام خمینی، در تاریخ 15/11/1383 نشست علمی ای با عنوان "عاشورا از نگاه اهل سنت" را با حضور استادان و پژوهشگران برگزار کرد.

عاشورا فراتر از یک فرقه

در این نشست حجت الا‌سلا‌م ناصری داوودی، مدیر گروه تاریخ تشیع پژوهشکده‌ء سیره، سخن گفت و نهضت عاشورا را یکی از ماندگارترین و پُراثرترین نهضت ها و جریان های تاریخی دانست که فراتر از یک فرقه در طول تاریخ اثرگذار بوده است، بلکه مرزهای فرقه ای مذهبی و حتّی دینی و جغرافیایی را در نوردیده و دانشمندان، علما، سیاست‌گذاران و اصلا‌ح گران را در خارج جهان اسلا‌م نیز به خود جذب کرده است، مدیر گروه تاریخ تشیع پژوهشکدهء سیره گفت: " علی‌رغم پندار برخی شیعیان، با نگاهی اجمالی به تاریخ به روشنی دریافت می شود که حادثه عاشورا به هیچ وجه اختصاص به جامعه‌ء شیعه نداشته است. همان‌طوری که فراتر از جامعه اسلا‌می نیز اثرگذار بوده است.

ادامه نوشته

ماهیّت قیام حسینی وعزاداری

ماهیّت قیام حسینی

یکی از مسائل در مورد نهضت امام حسین(ع) این است که ماهیّت این نهضت چه بوده است؟ چون نهضتها هم مانند پدیده های طبیعی ماهیِتهای مختلفی دارند. یک شیء را اگر بخواهیم بشناسیم؛ یا به علل فاعلی آن می شناسیم، یا به علل غائی آن (که امروزه شناخت علل غائی را چندان قبول ندارند.)، یا به علل مادّی آن یعنی اجزاء و عناصر تشکیل دهنده ء آن، و یا به علّتصوری آن، یعنی به وضع و شکل و خصوصیّتی که در مجموع پیدا کرده است.
اگر نهضتی را هم بخواهیم بشناسیم، ماهیّتش را بخواهیم بدست آوریم؛ ابتدا باید علل و موجباتی را که به این نهضت منتهی شده است بشناسیم تا آنها را نشناسیم ماهیّت این نهضت را نمی شناسیم (شناخت علل فاعلی). بعد باید علل غائی آن

ادامه نوشته

حل مسئله با روش « ديويي »

حل مسئله با روش « ديويي »

سردمدار روش حل مساله در آموزش(تعلیم و تربیت) به واقع جان دیویی٬ فیلسوف بزرگ تربیتی است. از دیدگاه دیویی و اطرافیانش٬ هدف آموزش ارتقای توانایی همه دانش آموزان برای حل مساله است.جان ديويي فرآيند حل مسئله را با پيدا كردن عواملي كه موجب مسئله شده اند ، آغاز مي كند . فردي كه در جنگل پيش مي رود ، ممكن است به گودالي برسد كه او را از پيشروي باز دارد . در اينجا ، عمق و پهناي گودال و لغزنده بودن ديواره هاي آن مشكل آفرين هستند . در اين موقعيت ، عابر راه هاي مختلفي براي عبور از گودال در نظر مي گيرد يكايك آنها را ارزيابي مي كند ، و سرانجام راه حل نهائي را به كار مي گيرد و مسئله را حل مي كند .

 

روش ديويي داراي پنج مرحله به شرح زير است :

1- مشخص كردن مسئله

2- حدس زدن يا مشخص كردن علل مسئله

3- در نظر گرفتن راه حل هاي ممكن

ادامه نوشته

آراي فيلسوفان پراگماتيسم

مقدمه

 

در اين مقاله به آراي فيلسوفان پراگماتيسم در زمينه آموزش و پرورش مخصوصا با توجه با آراي پيشگامان آنها يعني ديويي ، جيمز و پيرس پرداخته شده  و در مورد مدیریت و کارگردهای آن نیز بحث شده  و سپس به رابطه موجود بین مکتب پراگماتیسم و مدیریت پرداخته شده ک ببینیم کدام یک از نظریه های مدیریت توانسته اند نظریات مکتب پراگماتیسم رادر سازمان ها به کار ببندند.

 

 

کلید واژگان :  پراگماتیسم ، مدیریت ، نظریه های مدیریت ( پراگماتیسم)

 

روش تحقیق: در این مقاله روش تحلیل محتوی با استفاده از منابع مکتوب و فیش برداری از آن منابع را مورد استفاده قرار داده ایم.

 

ادامه نوشته

مکتب پراگماتیسم ( پیشرفت گرایی )

مکتب پراگماتیسم ( پیشرفت گرایی )

 

به طور کلی پراگما ( pragma  ) یک واژه یونانی به معنی کار یا کا و عمل سودمند است . پراگماتیسم یا عمل گرایی نیز فلسفه ای است که در پاسخ این پرسش که معیار حقیقی بودن یک قضیه چیست ؟ می گوید سودمندی در عمل و اصل پراگماتیسم این است که هر چیزی که در عمل شایع خوبی را بدنبال داشته باشد خوب است .

 

علت بوجود آمدن مکتب پراگماتیسم چه بود :

 

1- ریشه های فرهنگی رشد ، توسعه چنین تفکری در آمریکا بیشتر به نحوه تشکیل و توسعه این کشور مربوط می شود که پس از برخورد مهاجران اروپایی با این سرزمین جدید و کوشش برای ساختن جامعه ای بدون تاریخ گذشته و سابقه شکل گرفته است . زیرا در چنان جامعه ای بهبود شرایط زندگی انشان تنها در سایه فعالیت هائی که مستلزم به کار انداختن نیروی عقل و اندیشه و استفاده از آن د تمام شئو ن زندگی است

ادامه نوشته

مکتب پیشرفت گرایی( پراگماتیسم)


مکتب پیشرفت گرایی( پراگماتیسم) 

آنچه پیرامون تعریف فلسفه بیان میشود در باب تعریف تعلیم و تربیت نیز صادق است. تعاریف متعدد و مختلف که توسط فیلسوفان و اندیشمندان حوزه تربیت مطرح شده خود گواه این مطلب است. مقوله تعلیم و تربیت از جمله مباحثی است که قدمتی به درازای اندیشه فلسفی دارد. دلیل این امر نیز آشکار است زیرا انسان تنها موجودی است که نیازمند تربیت است تا به کمال انسانیت خویش برسد. تعلیم و تربیت فرایندی است که به واسطه آن میراث فرهنگی و معلومات بشری به انسان انتقال می یابد. به عبارت دیگر در حوزه تعلیم و تربیت سخن از فعالیت هایی است که به واسطه آنها یک نسل علوم و فنون و در یک کلام میراث بشری را به نسل دیگر انتقال می دهد.
با بررسی دو مقوله فلسفه تعلیم و تربیت مساله پیوند فلسفه و تعلیم و تربیت مطرح می شود. چنانکه پیش از این بیان شد تعلیم و تربیت خود یک مساله فلسفی است. هنگام طرح این سوال که «تعلیم و تربیت چیست؟» سوال دیگری مطرح می شود و آن این است که «انسان چیست؟» و این خود سوالی فلسفی است. به دلیل چنین قرابتی رشته ای بین رشته ای به نام فلسفه تعلیم و تربیت شکل گرفته است. فلسفه تعلیم و تربیت همچون خود فلسفه در سه موضوع نظری، دستوری و تحلیلی فعالیت می کند. در حوزه نظری، نظریه های تربیتی مطرح می شود و تعقیب اهداف در حوزه دستوری دنبال می شود. در نهایت ایضاح گفته های نظری و دستوری در حوزه تحلیلی صورت می گیرد در این میان برخی بر این اعتقادند که فیلسوف تربیتی در قلمرو «چرایی» وارد می شود و قلمرو «چگونگی » خارج از حیطه وظایف اواست. بر عهده فیلسوف تعلیم و تربیت است که به سوالاتی همچون «آدمی چیست؟» «تربیت چیست ؟» «آیا می توانیم تربیت کنیم؟»، «آیا باید تربیت کنیم؟»، «چگونه باید تربیت کنیم؟»... پاسخ دهد.

ادامه نوشته

ده آزمايش برتر جهان ( زيباترين آزمايش هاي فيزيك در تاريخ )

ده آزمايش برتر جهان ( زيباترين آزمايش هاي فيزيك در تاريخ )


در عصري كه ما زندگي مي كنيم آزمايشهايي كه چشمان جهانيان را خيره مي كند ازجمله آزمايشهايي كه براي يافتن توالي اجزاي يك ژنوم، شكافتن ذرات ريز اتمي در شتابدهنده ها و تجزيه وتحليل ستارگاني كه با ما ميلياردها سال نوري فاصله دارند نياز به ميليونها دلار سرمايه گذاري دارند و تجزيه وتحليل اطلاعات به دست آمده از ابزارهاي پيشرفته دراين آزمايشها ماهها به طول مي انجامد.

 


در عصري كه ما زندگي مي كنيم آزمايشهايي كه چشمان جهانيان را خيره مي كند ازجمله آزمايشهايي كه براي يافتن توالي اجزاي يك ژنوم، شكافتن ذرات ريز اتمي در شتابدهنده ها و تجزيه وتحليل ستارگاني كه با ما ميلياردها سال نوري فاصله دارند نياز به ميليونها دلار سرمايه گذاري دارند و تجزيه وتحليل اطلاعات به دست آمده از ابزارهاي پيشرفته دراين آزمايشها ماهها به طول مي انجامد.
«رابرت كريز» عضو گروه فلسفه دانشگاه نيويورك در استوني بروك كه مورخ آزمايشگاه ملي بروك هيون هم هست، از فيزيكدانان خواست ده آزمايش برتر جهان فيزيك را نام ببرند. برخلاف انتظار عصر ما كه آزمايشهاي پيچيده توسط تيمهاي برجسته دانشگاهها و مراكز تحقيقات صورت مي پذيرد ده آزمايش برتري كه به عنوان زيباترين آزمايشهاي فيزيك در طول تاريخ انتخاب شد توسط ده فيزيكدان بسيار سرشناس انجام شده بود كه دستياران چندان زيادي هم نداشتند. ازهمه جالب تر اين كه اين آزمايشهايي كه در فهرست زيباترين آزمايشهاي فيزيك جاي گرفتند نيازي به

ادامه نوشته

میدان گرانش

میدان گرانش

یک حقیقت اساسی درباره گرانش این است که دو جرم بر یکدیگر نیرو وارد می‌کنند. اگر بخواهیم می‌توانیم این موضوع را بصورت تأثیر کنش مستقیم میان دو ذره در نظر بگیریم. این دیدگاه را کنش از راه دور می‌نامند. یعنی ذرات از راه دور و بدون اینکه باهم تماس داشته باشند روی هم اثر می‌گذارند. دیدگاه دیگر استفاده از مفهوم میدان است، که بنا به آن یک ذره جرم دار فضای اطرافش را طوری تغییر می‌دهد که در آن میدان گرانشی ایجاد می‌کند. این میدان بر هر ذره جرم داری که در آن قرار گیرد یک نیروی جاذبه گرانشی وارد می‌کند. بنابراین در تصور ما از نیروهای میان ذرات جرم دار ، میدان نقش واسطه ایفا می‌کند.

در مثال جرم زمین ، اگر جسمی را در مجاورت زمین قرار دهیم، نیرویی بر آن وارد می‌شود،این نیرو در هر نقطه از فضای اطراف زمین دارای جهت و بزرگی مشخصی است. جهت این نیرو که در راستای شعاع زمین است ، به طرف مرکز زمین و بزرگی آن برابر mg. بنابراین در هر نقطه در نزدیکی زمین می‌توان یک بردار g وابسته کرد. بردار g شتابی است که جسم رها شده در هر نقطه بدست می‌آورد و آنرا شدت میدان گرانش در آن نقطه می‌نامند. چون g = F/m شدت میدان گرانش در هر نقطه را می‌توان بصورت نیروی گرانشی وارد بر یکای جرم در آن نقطه تعریف کنیم.

وزن و جرم

ادامه نوشته

اندازه گیری محیط زمین


  1-
اراتوستن: اندازه گیری محیط زمین


 
در ظهر انقلاب تابستانی در یکی از شهرهای مصر ،که امروزه آسوان نامیده می شود، خورشیدمستقیم می‌تابد: اجسام هیچ سایه‌ای ندارند و نور خورشید تا انتهای یک چاه عمیق نفوذ می‌کند.
 
اراتوستن که کتابدار کتابخانه‌ی اسکندریه در قرن سوم پیش از میلاد بود، هنگامی که این مطلب را خواند، دریافت که اطلاعات لازم برای محاسبه‌ی محیط زمین را در اختیار دارد. وی همان روز و همان ساعتی که در بالا گفته شد، آزمایشی ترتیب داد و مشاهده کرد که پرتوهای خورشید در اسکندریه تا حدودی مایل بوده و حدود هفت درجه از خط عمود انحراف دارد.
 
حالا دیگر فقط محاسب‌های هندسی باقی مانده بود. فرض کنید زمین گرد است، در این صورت محیط دایره آن 360 درجه است. با این تفسیر اگر دو شهر از  یکدیگر 7 درجه دور باشند، می‌توان گفت به اندازه هفت سیصد و شصتم یا یک پنجاهم یک دایره کامل از هم فاصله دارند. با اندازه گیری فاصله دو شهر، مشخص شد که این دو 5 هزار استادیوم (واحد طول برابر با حدود185 متر) از یکدیگر دورند. اراتوستن نتیجه گرفت که محیط زمین 50 برابر این فاصله یعنی 250 هزار استا دیوم است. از آن‌جا که دانشمندان در مورد طول واقعی یک استادیوم یونانی اختلاف نظر دارند،

ادامه نوشته

چگونگی کشف هیدروژن و نقش کاوندیش

 

چگونگی کشف هیدروژن و نقش کاوندیش

 

 

هیدروژن یکی از جالب ترین عناصر جدول تناوبی است. عدد اتمی اش یک و سبک ترین گاز موجود در طبیعت است. عنصری که با از دست دادن تنها الکترونش تبدیل به پروتونی عریان و بدون پوشش می شود، بنابراین به عنوان عنصر ویژه ای در هستی شناخته می شود. هیدروژن را می توان با واکنش ساده ای مانند ریختن اسید کلریدریک بر روی براده ی فلز روی بدست آورد.

در نوشته هایی در قرون شانزدهم تا هیجدهم میلادی گزارش هایی موجود است که نشان می دهد در برخی موارد، مانند ریختن اسید سولفوریک بر روی براده آهن گازی متصاعد می شده است که در آن زمان تصور می شد که نوعی هوای قابل اشتعال است. یکی از کسانی که با این هوای اسرار آمیز برخورد کرده لومونوزوف دانشمند مشهور روسی است. که او نیز به روش مشابهی «هوای قابل اشتعال» را تولید می کند و او اینگونه تحلیل می کند که انحلال فلز در اسید موجب آزاد شدن فلوژیستون می شود. به این ترتیب واکنش مزبور را منطبق بر نظریه آتش زایی می کند.

ادامه نوشته

شتاب ناشی از گرانی

شتاب ناشی از گرانی

وقتی زمین ، مثلاً ، مقداری قند را جذب می کند ، نتیجه همواره نیروی معینی است که آن را وزن می نامیم . در این مورد ، می گوییم که وزن قند در سطح زمین یک نیوتون است . وزن همان جرم نیست . جرم مقدار ماده ، یعنی ماده ی موجود در جسم است ؛ وزن یک جسم نیرویی است که به واسطه ی جاذبه ی گرانشی زمین به آن وارد می شود .

این جاذبه ، شتاب ( افزایش سرعت با آهنگی ثابت ) رو به پایینی را در تمام اجسام به طرف مرکز زمین به وجود می آورد . شتاب مورد نظر گرانی نامیده می شود. این شتاب برای همه ی اجسام بدون توجه به جرمشان ، در سطح زمین یکسان است ، در صورتی که مقاومت هوا ناچیز باشد . اگر مقاومت هوا قابل ملاحظه باشد ، تأثیر آن بر اجسام سبک بیش از سنگین می شود . شتاب اجسام سبک چندان زیاد نیست. شتاب ناشی از گرانی را با g نشان می دهند که مقدار آن تقریباً 8/9 متر بر ثانیه بر ثانیه است . یعنی اگر جسمی به طرف مرکز زمین شتاب بگیرد سرعت آن در پایان ثانیه ی اول 8/9 متر بر ثانیه بیشتر از ابتدای ثانیه ی اول است . این جسم در پایان ثانیه دوم 8/9 متر بر ثانیه تندتر از ابتدای ثانیه ی دوم حرکت خواهد کرد .

واژه ی « گرانی » و «گرانش» را گاهی طوری به کار می برند که گویی یک چیزند . به طور دقیق ، گرانش به معنی شتاب گرفتن هر دو جسم در عالم به طرف یکدیگر است ، در حالی که گرانی ، همان طور که اکنون دیدیم نشانگر شتاب گرفتن گرانشی به طرف مرکز زمین است . واژه ی «گرانی » را در شتاب گرفتن گرانشی به طرف مرکز سایر اجسام آس

ادامه نوشته

آزمایش کاوندیش

آزمایش کاوندیش (به انگلیسی: Cavendish experiment)، آزمایشی است که در سال ۹۸-۱۹۹۷ توسط هنری کاوندیش، دانشمند بریتانیایی انجام شد. این آزمایش نخستین آزمایشی است که در آن نیروی گرانش بین اجسام در آزمایشگاه محاسبه شد[۱]، و نیز نخستین آزمایشی است که در آن مقدار دقیقی برای ثابت گرانش و جرم زمین به دست آمد[۲][۳]. با این حال، این داده‌ها توسط دیگران از آزمایش کاوندیش به دست آمد، و به کمک این آزمایش مقداری هم برای جرم زمین به دست آمد[۴]. پیش از آن در سال ۱۷۸۳[۵] زمین شناسی به نام جان میشل نیز با ساخت وسیله‌ای برای انجام این آزمایش اقدام کرده بود[۶]. با این حال، میشل در سال ۱۷۹۳ و پیش از تکمیل کار خود مرد، و بعد از مرگ او، وسیله اش به فرانسیس جان هاید ولاستون و سپس به هنری کاوندیش رسید، و کاوندیش آن را از نو ساخت ولی مطابق برنامه‌ای که میشل در سر داشت پیش رفت. کاوندیش بعد از آن اندازه گیری هایی با آن انجام داد و نتایج آن را در سال ۱۷۹۸ منتشر کرد

ادامه نوشته

روانشناسی چیزی بنام "حسادت"

 

روانشناسی چیزی بنام "حسادت"



همه چیز از خواستن شروع می شود

خواستن، غریزی ترین واکنش بشر نسبت به نداشته هایش است

همین که خیره میشوی به چیزی که تنها دلت تصاحبش را میخواهد،

اینجاست که خواستن، قدرتش را به رخ می کشد ...

مشکل انسان ها در خواستن ِ نداشته هایشان نیست

مشکلشان در کنار آمدن با این نداشته هاست ...

اینجاست که احساس خوشبختی مقطعی می شود

ادامه نوشته

دانستنی‏های بیش‏تر در مورد زلزله برای معلّمان جغرافیا

دانستنی‏های بیش‏تر در مورد زلزله برای معلّمان جغرافیا


مقدمه

وقتی روز جمعه 5 دی ماه 82،خبر وقتی زلزله‏ای ویرانگر در بم را رسانه‏های‏ ارتباطجمعی اطلاع دادند،یک بار دیگر حوادث مشابهی نظیر آنچه در بوئین زهرا، طبس،رودبار،قائن و...رخ داده بود،برای‏ همگان تداعی شد.و یک‏بار دیگر برای‏ فرصت‏های از دست رفته افسوس خوردیم؛ فرصت برای تدارک دیدن امکانات مقابله با زلزله‏ای که به‏هرحال می‏آمد،کما این‏که بعدا نیز خواهد آمد.اما کجا و به چه اندازه‏ای؟ در حال حاضر،امکان پاسخگویی به این‏ گونه سؤالات برای بشر وجود ندارد. صحنه‏های غم‏انگیز مردمی که در بم در مقابل‏ قهر طبیعت و مشیت الهی قرار گرفته بودند، هر بیننده‏ای را متأثر می‏کرد و چه بسیار کسانی که تا صبح روز شنبه به یاد بازماندگان‏ زلزلهء بم،در سرمای دهشتناک کویر لوت، خواب به چشمانشان نرفت.

ادامه نوشته

مدرن ترین شهرهای دنیا

مدرن ترین شهرهای دنیا


2ـ شیکاگو

جمعیت: 5/8 ميلیون نفر

شیکاگو زادگاه آسمان‌خراش‌های مدرن است. در سال 1885 که شیکاگو اولین ساختمان بلندمرتبه استوار خودش را ساخت، آن بلندترین بنا در دنیا نبود، اما اولین مثال از یک فرم جدید مهندسی در جهان بود که تقریبا چهره تمام شهرهای زمین را دگرگون کرد. شیکاگو 17 ساختمان بلندتر از 200 متر دارد که سه تای آنها جزو 20 ساختمان بلند دنیا و بلندترین در آمریکای شمالی هستند.

شیکاگو بعضی از عالی‌ترین نمونه‌های آسمان خراش‌های مدرن و معماری میان قرن را در بر گرفته است.

  3ـ شانگهای ـ چین

جمعیت: 1/13میلون نفر

شانگهای یک شهر واقعی است! پیشرفته‌ترین و بزرگ‌ترین شهر چین. در اوایل قرن بیستم گفته می‌شد شانگهای بین‌المللی‌ترین شهر دنیا است، اما در طی دوران مائو شکوه و جلال خود را از دست داد؛ اما همان‌طور که معماری مدرن آن نشان می‌دهد، اکنون این شهر جایگاه خود را دوباره به عنوان یکی از بزرگ‌ترین موتورهای اقتصادی جهان به سرعت به دست مي‌آورد. در شانگهای شما 18 بنای بالای 200 متر خواهید یافت که یکی از آنها که به صورت دیوانه واری بلند است، برج تلویزیونی مروارید مشرق با 468 متر ارتفاع است.

  4ـ نیویورک:

جمعیت: 21 میليون نفر

نیویورک یکی از متراکم‌ترین و گوناگون‌ترین افق‌ها و با عظیم‌ترین ساختمان‌ها را دارد. همچنین افق این شهر قابل شناخت‌ترین افق‌ها در جهان است. نیویورک 44 ساختمان جالب بالای 200 متر دارد: بیشترین در دنیا! محل برج‌های اینک نابود شده تجارت جهانی، ساختمان مرکزی ایالت‌ها، مجسمه آزادی و سازمان ملل متحد. نیویورک مرکز مالی جهان غرب است.

  5ـ توکیو ـ ژاپن

جمعیت: 32 میليون نفر

ادامه نوشته

نگاهي كوتاه به شوراهاي شهر در كشورهاي مختلف

نگاهي كوتاه به شوراهاي شهر در كشورهاي مختلف

 

شوراها هسته مركزي مديريت شهر و مغز متفكر تصميم گيري مسائل شهري و حلقه واسط بين مديران و مشاركت شهروندان در تمام دنيا محسوب مي شوند.
    
    
نيويورك
    
    
شوراي شهر نيويورك از 51 عضو تشكيل شده كه اين اعضا، منتخب پنج منطقه شهر نيويورك هستند. وظيفه و فعاليت اصلي شورا نظارت بر عملكرد پيمانكاران، تعيين كاربرد و تخصيص اراضي و تصويب بودجه شهر است. البته دامنه وسيعي از ديگر موضوعات شهري توسط شورا قانونگذاري مي شود. شورا به طور يكسان در مديريت شهر با شهرداري سهيم است. مهم ترين و اصلي ترين بخش سياستگذاري شوراي شهر بودجه است. شورا با دسته بندي نيازهاي اصلي شهر و مشخص كردن تقدم و تاخر آن به تخصيص منابع پرداخته و بر مبناي آن سياست هاي سالانه خود را در قالب دستور جلسات تنظيم مي كند

ادامه نوشته

عوارض، راه بهينه جبران هزينه هاي شهري

عوارض، راه بهينه جبران هزينه هاي شهري

توانمندسازي مديريت مالي و اقتصادي شهرداري
    مديريت مالي و اقتصادي شهرداري در چارچوب بودجه عمومي با كسب درآمد از عوارض، وام و سرمايه گذاري به منظور تامين هزينه هاي شهري كه به صورت پرداخت ها (مانند 1700 ميليارد تومان هزينه تملك ملك براي عمران شهر در تنها نه ماه اول سال 1387)، سرمايه گذاري ها و مشاركت با بخش خصوصي و ارائه كالاهاي عمومي و ديگر موارد انجام مي شود، توانمندسازي گسترده يي انجام داده است. اين مديريت به اين منظور نخست با پيگيري تبديل نظام نقدي به نظام تعهدي در اداره امور شفافيت كارايي يافت زيرا شهرداري از سال 1376 به بعد در تفريغ بودجه دچار مشكل بود تا آنكه حسابداري تعهدي و بودجه عملياتي براي نخستين بار در شهرداري تهران اجرايي و گام هاي مهمي به سمت شفاف سازي امور مالي برداشته شد. دوم، بودجه خود را به صورت عملياتي ارائه مي كند به نحوي كه همزمان بودجه و برنامه ريزي به تصويب برسد و زمينه برنامه پنج ساله شهر تهران آماده شود. اين امر توانمندي خوبي در

ادامه نوشته

سير تكويني جغرافياي شهري

سير تكويني جغرافياي شهري


طي سالهاي 1875-1900 بخش بزرگي از مطالعات جغرافيايي براساس محيط‌گرايي تنظيم شد و اين مقارن بود با دوره استعماري و اين تفكر تا سال 1950 ادامه داشت.

از سال 1950 به بعد مفهوم محيط نه تنها به محيط فيزيكي بلكه به محيط انسان ساز نيز اطلاق شد. از اواخر سده نوزدهم و اوايل سده بيستم، جغرافي‌دانان در تحليل جغرافيايي شهرها درباره موقع، توسعه تاريخي و پراكندگي فضايي شهرها با توجه به پيوند آنها با شرايط طبيعي مطالعه بيشتري انجام دادند. در اين دوره شرايط توپوگرافي (موقع) و شرايط جغرافيايي (موضع)، همواره مورد توجه متخصصان جغرافياي شهري و از مباحث اصلي بوده است.

در سال 1899 نظر اتو اشلوتر اين بود كه وحدت جغرافياي طبيعي و انساني مي‌تواند به تبيين اشكال عيني و واقعي سطح سياره زمين كمك كند.

در سالهاي 1844-1904 راتزل با الهام از مكتب جبر جغرافيايي محيط‌گرايي را وارد جغرافياي شهري نمود، از نظر او شهر يك سكونتگاه دايمي، جامعه متراكم انساني و يك زيستگاه انساني داراي حوزه پر وسعت است كه در محل تلاقي چندين مسير حمل‌و نقل به وجود آمده است.

در سال 1894 چالز كولي اظهار داشت دو عامل در مكان‌گزيني شهرها موثر است:

1-  امكانات محلي براي توليد

2- موقع شهر نسبت به مسيرهاي حمل و نقل

كه در جامعه صنعتي، مهم‌ترين عامل براي تعيين صنايع است به اين دليل بيشتر شهرهاي بزرگ تجاري در طول رودخانه‌هاي قابل كشتيراني، در كنار سواحل، محل تلاقي دو راه، مثل راه آهن با راه‌هاي آبي يا زميني ايجاد شده‌اند.

در سال 1946 گريفيت تيلور از معروفترين جغرافي‌دانان نيمه اول سده بيستم كتابي تحت عنوان جغرافياي شهري منتشر نمود او در اين كتاب عوامل محيطي و طبيعي را در پيدايش و ساخت شهرها به كار برده است.

 تاثير تحولات علم جغرافيا در جغرافياي شهري

همه جغرافي دانان در اين نكته متفق‌القولند، كه انواع پراكندگي پديده‌هاي سطح زمين را با توجه به شرايط مكاني مطالعه مي كنند.

ريچارد هارتشورن يكي از نظريه پردازان بزرگ جغرافيا در سده بيستم مي‌گويد: جغرافيا در جستجوي شرح، تفسير و تبيين مشخصات متغير مكاني از مكان ديگر سياره زمين به عنوان جايگاه انساني است. با در نظر گرفتن اين تعريف جغرافياي انساني (جغرافياي شهري) در صدد بررسي بسياري از پديده‌هاي سطح زمين از آن جمله نظام‌هاي حكومتي، نظام‌هاي اقتصادي، جرم، جنايت، اقتصاد گتوها و محلات شهري است كه همه اينها جزيي از شاخه علوم اجتماعي نيز است.

  جغرافياي سنتي و جغرافياي شهري (1900- 1955)

در نيمه اول سده .................

ادامه نوشته

تهران فردا چگونه شهري خواهد بود

تهران فردا چگونه شهري خواهد بود


نويسنده: علي اكبر عبدالحسيني

Description: http://www.magiran.com/ppic/3291/1932/8-1.jpg



    آيا هواي شهر، بهداشت شهري، فضاي سبز، حمل و نقل عمومي، محيط زيست، سيما و منظر شهري، كيفيت فني و مهندسي بناها، وضعيت فرهنگي و اجتماعي، فقر، تكدي گري، شكاف طبقاتي، حاشيه نشيني، ترافيك، جمعيت و... وضعيت بهتري خواهند داشت؟
    در اين نوشتار براي پاسخ به اين سوال ابتدا نگاهي به مهم ترين مشكل شهرهاي بزرگ در كشورهاي در حال توسعه و نيز تهران يعني مهاجرت و گسترش شهر و پيامدهاي فرهنگي، اجتماعي، انساني و زيست محيطي آن، كه اين شهرها را به زانو درآورده اند، خواهيم داشت و سپس به مسووليت هاي ملي و حقوقي سازمان هاي تصميم گير در مديريت اين شهرها يا همان شوراي شهر در تهران اشاره خواهيم كرد و به ويژگي هايي مي پردازيم كه اين سازمان ها بدون برخورداري از آن توانايي حل مشكلات و برون رفت از بحران هاي پيدا و پنهان و فراهم آوردن

ادامه نوشته